على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

762

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

گفتن و پيش‌بينى كردن . و آئين پيشين : آئين قديم . و بر وجه پيشين : بر وجهى كه سابق بيان شده و ياد داده شده . پيشينگاه ( peycin - g h ) و پيشينگه ( peycin - gah ) و پيشين‌گهان ( peycin - gah n ) ا . پ . هنگام نماز ظهر . پيشينه ( peycine ) ا و ص . پ . پيش و سابق . و ما قبل . و مقدم . و سلف . و پول پيشگى و پول مساعده . پيشينگان ( peycineg n ) و پيشينيان ( peycini n ) ا . پ . ج . پيشينه متقدمين و سابقين و قدما . و گذشتگان . و اجداد . پيغاره ( payq re ) ا . پ . طعنه و سرزنش و بهتان . پيغاله ( payq le ) ا . پ . قدح و كاسهء شراب . پيغام ( payq m ) ا . پ . خبر و پيام و رسالت . و بشارت و مژده . و پيغام آوردن : از جانب كسى خبر و مطلبى را بيان كردن . و پيغام زبانى : رسالت شفاهى . و پيغام كاغذى : رسالت كتبى و عرض پيغام كردن : سند سپردن و بيان كردن سبب و جهت رسالت را . و پيغام بردن : خبر بردن و رسالت را بانجام رسانيدن . پيغاما پيغامى ( payq m - payq mi ) م ف . پ . مراسله و رسالت از طرفين و مطابقت . پيغامبر ( payq m - bar ) ا . پ . رسول و پيغمبر و كسى كه پيغام مىآورد و حامل پيغام . و شخصى كه از جانب كسى رسالت مىكند و ايلچى و گماشته . و وكيل . پيغامبرى ( payq m - bari ) ا . پ . رسالت . و پيغامبرى كردن : رسالت كردن . پيغام‌گزار ( payq m - goz r ) ا و ص . پ . كسى كه رسالت مىكند و پيغام مىآورد . و رسول . پيغام‌گزارى ( payq m - goz ri ) ا . پ . پيغام‌آورى و رسالت . پيغان ( peyq n ) ا . پ . شرط و عهد و پيمان . و هرزه و بيهوده . پيغله ( payqole ) ا . پ . پيغوله . پيغلوش ( piqlovc ) ا . پ . ريشهء گل و نوعى از سوسن كه سوسن آسمان‌گون گويند . و خانهء مورچه . و دهان و گوش . پيغم ( payqam ) ا . پ . پيغام . پيغمبر ( payqam - bar ) ا . پ . كسى كه از جانب خداوند عالم جل شانه وحى بر او آيد خواه مأمور بهدايت مردم باشد و يا نباشد . و رسول و نبى . پيغمبرى ( payqam - bari ) ا . پ . رسالت و نبوت . پيغن ( payqan ) ا . پ . سداب . پيغو ( payqu ) ا خ . پ . مملكت پيگو و نام پادشاه آن . پيغو ( peyqu ) ا . پ . پرندهء شكارى از جنس باشه . و منقار مرغان . پيغور ( payqur ) و ( peyqur ) ا . پ . دهان تنگ . و مرتبان كوچك و مانند آن . پيغوله ( payqule ) ا . پ . كنج و گوشهء خانه . و كنج و گوشهء چشم . و بيراهه . و پيغولهء دهان : گوشهء دهان . پيغون ( payqun ) ا . پ . شرط و عهد . پيغوى ( payqavi ) ا و ص . پ . منسوب به ملك پيغو . و زبان تركى و خط تركى . پيغه ( piqe ) ا . پ . چوب پوسيده‌اى كه در آتشگيره به كار برند . پىفشردن ( pay - facordan ) ف ل . م . پ . ثابت قدم بودن و استوار شدن و استوار كردن . و قدم نهادن . پيفه ( pife ) ا . پ . چوب پوسيده‌اى كه در آتشگيره به كار برند . پيك ( payk ) ا . پ . قاصد و چاپار و رسول و پيام‌گزار و خبرآورنده . و پاسبان و حارس . و خدمتگار . و نوك تيرى كه در آتش زدن به كار مىبرند . و پيك اجل : حضرت عزرائيل و مرگ . و پيك اميد : ماه و پيك رايگان : ماه . و سوداگر . و مسافر . و باد صبا . و پيك فلك : ماه . پيك ( payak ) ا . پ . طفيلى و شخص لئيمى كه همه روزه از خوان ديگران خورد . و گياهى كه در روى گياه ديگر زندگانى كند و از آن تغذيه نمايد مانند مويزج . و نيز حيوانى كه در روى حيوان ديگر زندگى نموده و از بدن او تغذيه كند مانند شپش و به زبان علمى فرانسه آنها را پارازيت گويند . پيكان ( payk n ) ا . پ . نوك تيز تير و نيزه . و سهم و تيز و سنان و نيزه و پيكان خاراگذر : نيزه‌اى كه سنگ مرمر را سوراخ مىكند . و پيكان كمان : آفتاب و ستارگان . و پيكان مقراضه : تير و يا نيزهء دو شاخه . پيكان‌فشان ( payk n - fac n ) ص . پ . شخص كماندار . پيكان‌كش ( payk n - kac ) ا . پ . آلتى كه تير را از بدن حيوانى بدان بيرون كشند . پيكانه‌سم ( payk ne - som ) ا . پ . حيوانى كه شمس باندام پيكان باشد . و ناخن و چنگال مرغ . پيكانى ( payk ni ) ص . پ . قسمى از ياقوت و فيروزه . و قسمى از نوشادر . پيكر ( paykar ) ا . پ . كالبد و جثه . و صورت . و شكل و هيئت . و هيكل . و بت‌كده .